2.หลอดแสงจันทร์ (Mercury Vapor Lamp) 

เป็นหลอดไฟที่ทำงานโดยการนำไฟฟ้าแรงสูงผ่านแก๊สที่อยู่ในกระเปาะ ซึ่งแก๊สที่ผ่านประจุและเปล่งแสงออกมาคือแก็สปรอทตามชื่อของหลอดเลย เมื่อหลอดไฟเริ่มทำงาน หลอดชนิดนี้จะให้แสงสีฟ้า-น้ำเงิน เมื่อเริ่มทำงานไปซักพักจนความดันถึง 1-2 บรรยากาศ แสงจะเปลี่ยนเป็นแสงสีฟ้าเขียว หลอดชนิดนี้มีการปล่อยแสง UV ออกมาค่อนข้างมาก ทำให้หลอดชนิดนี้ต้องมีแก้วหลอดด้านนอกที่กัน UV แต่ในยุคหลังก็เริ่มมีหลอดที่เคลือบด้านในด้วยสารเรืองแสง UV ทำให้หลอดชนิดนี้มีความสว่างมากกว่าเดิม และทำให้สีไม่เพี้ยนมากเท่ากับแบบใส  ในปัจจุบันนี้หลอดชนิดนี้เริ่มหมดความนิยมในวัตต์ต่ำๆ เพราะประสิทธิภาพความสว่างต่อวัตต์นั้นน้อยกว่าหลอดฟลูออเรสเซนต์อีก แต่ในวัตต์สูงๆ นั้นก็ยังคงใช้กันอยู่(แต่เริ่มน้อยลง) เพราะหลอดเดียวให้ความสว่างมาก มีอายุที่ยืนยาว และ ราคาถูก

หลอดแสงจันทร์เมื่อแบ่งตามการขับมีอยู่ 2 แบบคือ

1.หลอดแสงจันทร์แบบผ่านบัลลาสต์ หลอดชนิดนี้จะต้องมีบัลลาสต์ในการขับ มิฉะนั้นจะทำให้หลอดเสียหายในเร็ววัน

2.หลอดแสงจันทร์แบบต่อตรง หลอดชนิดนี้สามารถที่จะต่อกับไฟบ้านได้โดยตรง โดยหลอดชนิดนี้มีใส้หลอดฮาโลเจนหรือใส้หลอดธรรมดาอยู่ในหลอด ประสิทธิภาพลูเมนส์ต่อวัตต์นั้นก็ใกล้เคียงกับหลอดไส้และหลอดฮาโลเจน (ประมาณ 20-40 ลูเมนส์ต่อวัตต์) *1

*1 ขึ้นอยู่กับวัตต์ของหลอด ถ้าหลอดวัตต์ต่ำ ประสิทธิภาพลูเมนต่อวัตต์จะต่ำ

หลอดแสงจันทร์เมื่อแบ่งตามการเคลือบมีอยู่ 2 แบบคือ

1.หลอดแสงจันทร์แบบใส (Clear type Mercury Vapor Lamp) เป็นหลอดแสงจันทร์ที่ให้แสงสีฟ้า-เขียว หลอดชนิดนี้ไม่ค่อยได้รับความนิยมมากในปัจจุบัน(ยกเว้นคนตกหมึก) เพราะค่าความถูกต้องของสีที่เปล่งออกมามีคุณภาพที่ค่อนข้างต่ำ และสีที่หลอดชนิดนี้ให้ออกมาคือแสงสีฟ้าเขียว หลอดชนิดนี้มีแก้วด้านนอกที่ป้องกัน UV เพียงอย่างเดียว

2.หลอดแสงจันทร์แบบขุ่น แบบเคลือบ หรือแบบแก้ไขสี (Aqua or Coat or Phosphor or Color-Corrected or White type Mercury Vapor Lamp) เป็นหลอดแสงจันทร์ที่มีสารเรืองแสง UV เคลือบอยู่ด้านนอกของหลอด สารเรืองแสงทำหน้าที่ในการปรับปรุงการให้สี และทำให้หลอดสว่างขึ้นประมาณ 5-15% หลอดชนิดนี้มีราคาสูงกว่าแบบแรกเล็กน้อย และเป็นหลอดที่ได้รับความนิยม (ก่อนหลอดเมทัลฮาไลด์และหลอดโซเดียมจะครองตลาด)

3.หลอดแสงจันทร์แบบผสมแสง (Mix Light or ML) เป็นหลอดแสงจันทร์ที่มีหลอดไส้อยู่ภายในหรือนอกหลอด เพื่อทำให้แสงมีค่าความถูกต้องสีที่มากขึ้นโดยเพิ่มโทนสีแดง แต่ก็ทำให้ค่าการกินไฟมากขึ้น หลอดชนิดนี้ที่เหลือรอดอยู่ในปัจจุบันคือหลอดแสงจันทร์ต่อตรง

หลอดแสงจันทร์เมื่อแบ่งตามขั้วมีอยู่ 2 แบบคือ

1.ขั้ว E27 เป็นขั้วมาตรฐานแบบขัน โดยหลอดแสงจันทร์ที่ใช้ขั้วนี้จะมี Watt ระหว่าง 50-160 วัตต์ (แบบผ่านบัลลาสต์) *2

2.ขั้ว E40 เป็นขั้วขนาดใหญ่ มักใช้สำหรับหลอดไฟที่มีขนาด 250 วัตต์ขึ้นไป

*2 มีเวอร์ชั่น 250W ที่มีขั้วแบบ E27

หลอดแสงจันทร์เมื่อแบ่งตามแรงดันมีอยู่ 2 แบบคือ

1.หลอดแสงจันทร์ความดันสูง เป็นหลอดแสงจันทร์ที่ใช้ในปัจจุบัน

2.หลอดแสงจันทร์ความดันปานกลาง 

3.หลอดแสงจันทร์ความดันต่ำ เป็นหลอดแสงจันทร์ที่คิดค้นแบบแรกๆ แต่ในปัจจุบันได้เลิกใช้งานไปแล้วเพราะประสิทธภาพความสว่างต่อวัตต์ค่อนข้างต่ำ ใช้ปรอทมาก และในปัจจุบัน หลอดชนิดนี้ได้ใช้สารเรื่องแสงเพื่อเคลือบให้แสงสว่างมากขึ้น หรือเรียกว่าหลอดฟลูออเรสเซนต์

หลอดแสงจันทร์เมื่อแบ่งตามการต่อมีอยู่ 2 แบบคือ

1.หลอดแสงจันทร์แบบต่อตรง เป็นหลอดแสงจันทร์ที่สามารถต่อตรงโดยไม่ต้องผ่านบัลลาสต์เพราะว่าหลอดชนิดนี้มีหลอดไส้อยู่ด้านในหลอดเพื่อทำการจำกัดกระแส หลอดชนิดนี้มีค่าลูเมนส์ต่อวัตต์ที่ใกล้เคียงกับหลอดไส้และหลอดฮาโลเจนที่มีประสิทธิภาพสูง แต่มีอายุที่ยืนนานกว่าหลอดไส้เป็น 5 - 10 เท่า *3 เพราะหลอดไส้ที่อยู่ในหลอดแสงจันทร์แบบต่อตรงนี้ไม่ได้ทำงานเต็ม 100% ทำให้หลอดไส้มีอายุที่ยาวขึ้น และหลอดชนิดนี้เมื่อเปิดหลอดตอนแรกจะให้แสงสีส้ม เมื่อเวลาผ่านไป แสงจะเปลี่ยนจากสีเหลืองส้มเป็นแสงสีขาวครีม

2.หลอดแสงจันทร์แบบผ่านบัลลาสต์ เป็นหลอดแสงจันทร์ที่ต้องต่อขั้นด้วยบัลลาสต์ ซึ่งควรที่จะต่อกับบัลลสาต์ที่มีขนาดที่เหมาะสม มิฉะนั้นจะทำให้หลอดไม่สว่างเท่าที่ควร และประสิทธิภาพต่ำกว่าที่กำหนดไว้ แต่ถ้าต่อวัตต์ที่ขนาดสูงเกินไป จะทำให้หลอดไฟมีประสิทธิภาพต่อวัตต์ที่สูงกว่า แต่อายุของหลอดก็จะลดลงเช่นกัน

*3 ขึ้นอยู่กับการใช้งาน บางหลอดอาจมีอายุเท่ากับหลอดไส้ถ้าเปิดปิดมาก

ข้อดีของหลอดแสงจันทร์

1.มีอายุที่ใช้งานได้ยืนยาว (โดยทั่วไป 24,000 ชั่วโมง) หรืออาจยาวมากๆ ถ้าให้หลอดทำงานในแนวตั้งอาจมีอายุมากถึง 40 ปี***

2.หลอดแสงจันทร์บางชนิดสามารถต่อตรงไฟบ้านโดยไม่ผ่านบัลลาสต์ได้ (มีหลอดไส้จำกัดกระแส)*

3.หลอดชนิดนี้แบบผ่านบัลลาสต์ไม่ต้องใช้ อิกนิเตอร์ในการจุดหลอด**

4.ถ้าหลอดเสีย มีความเสี่ยงต่อหลอดระเบิดน้อยมาก

5.แก้วด้านนอกค่อนข้างทนทานกว่าหลอดไส้ทั่วไป

ข้อเสียของหลอดแสงจันทร์

1. ค่าประสิทธิภาพลูเมนส์ต่อวัตต์ค่อนข้างน้อย โดยมีอยู่ 2 กรณีคือ

  1.1 หลอดแสงจันทร์แบบผ่านบัลลาสต์นั้นมีค่าประสิทธฺิภาพลูเมนส์ต่อวัตต์ที่ต่ำกว่าหลอดฟลูออเรสเซนต์ทั่วไป(ในปัจจุบัน)

  1.2 หลอดแสงจันทร์แบบต่อตรงนั้นมีค่าประสิทธฺิภาพลูเมนส์ต่อวัตต์ที่เท่ากันหรือสูงกว่าเล็กน้อยกับหลอดไส้หรือหลอดฮาโลเจน

2. หลอดชนิดนี้ต้องใช้เวลาอุ่นหลอด 5-7 นาทีถึงจะได้แสงที่สว่างที่สุด

3. ถ้าหลอดชนิดนี้แก้วด้านนอกแตก จะเสี่ยงอันตรายต่อแสง UV (ทำให้ตาบอดชั่วคราวหรือถาวร และทำให้ผิวไหม้ได้)

4. แก้วหลอดด้านนอกที่กัน UV ไม่สามารถที่จะกัน UV ได้เต็มที่ (อาจมีแสง UV บางส่วนที่เล็ดลอดออกมาได้ อาจทำให้พลาสติกบางชนิดเหลืองเร็ว)

5. ถ้าหลอดแสงจันทร์เกิดไฟตกหรือไฟดับชั่วขณะ จะไม่สามารถที่จะติดได้ทันที ต้องรอ 3 - 5 นาทีให้หลอดเย็นตัวก่อนที่หลอดจะเริ่มติด

*ต้องดูที่กล่องบรรจุ ถ้ามีคำว่า ML Color-Corrected DX-lamp etc. จะเป็นหลอดแบบต่อตรงได้

**สามารถใช้อิกนิเตอร์ในการจุดหลอดได้ แต่ไม่แนะนำถ้าหลอดติดโดยปกติอยู่แล้ว เพราะจะทำให้หลอดดำเร็ว แต่ถ้าหลอด Start ไม่ติด สามารถใช้อิกนิเตอร์ช่วยจุดได้